تبلیغات
هنر - درس دهم

درس دهم _ طراحی فیگوراتیو ؛ تناسبات موجود در اندام انسان ، تقسیم بندی حركتی، بر اساس احجام اصلی

 

  طراحی فیگوراتیو

 

طراحی فیگوراتیو، به آن دسته از طراحی ها گفته می شود كه بر اساس حالتها و وضعیتهای مختلف اندام انسانی ترسیم شده و در طی آن، مطالعه و بررسی مورد نظر طراح نیز صورت می گیرد. این گونه طراحی ها شامل اسكیس، طراحی های دقیق، طراحی از فرم دست و پا و ... می شود.  

 

  تناسبات موجود در اندام انسان

توجه به تناسبات موجود در اندام انسانی و تسلط بر چگونگی این تناسبات، طراحی از فیگور انسانی را بسیار آسان می سازد. آناتومی انسان، در هر دوره از زندگی (نوزادی، كودكی، نوجوانی، جوانی، میانسالی، پیری) دارای ویژگیهای خاصی است. اغلب طراحان، به هنگام طراحی فیگوراتیو، ابتدا، نمایی ساده از فرم بیضی سر را می كشند و سپس به ترسیم خطوط راهنما برای گردن، شانه، ستون فقرات، لگن خاصره، دست و پا می پردازند. این شیوه بسیار ساده و اصولی است، لیكن این سؤال پیش می آید كه طول و عرض این خطوط راهنما بر چه اساسی ترسیم می شود؟ پاسخ این است: اساس و پایه تناسبات، همان فرم بیضی اولیه ای است كه در ابتدای كار ترسیم می شود. ترسیم فرم اولیه بیضی به عنوان سر، حدود و اندازه طرح شما را مشخص می سازد. با تكرار بیضی ها به تعداد 7 الی 8 برابر، طول قد یك فرد با اندازه متوسط و عادی مشخص می شود. پس می توان گفت: ارتفاع قد متوسط هر شخص، 7 تا 8 برابر طول سر خودش است.


ـــ نصف اندازه سر، برای طول گردن كافی است.

ـــ نیمه دیگر بیضی، به اضافه یك بیضی دیگر ، حدود گودی كمر را مشخص می كند.

ـــ با ترسیم بیضی بعدی، از كمر تا لگن خاصره مشخص می شود.

ـــ با افزودن بیضی پنجم و ششم، حدود زانوها را مشخص كرده اید.

ـــ دو تا بیضی دیگر حدود زانو تا كف پا را تشكیل می دهد.  

 

  تقسیم بندی حركتی، بر اساس احجام اصلی

در این شیوه، شما ضمن مشاهده حالت سوژه، هر قسمت عمده را به صورت حجم ساده ای دیده و ترسیم می كنید. قسمتهای عمده عبارتند از سر، تنه (از شانه تا گودی كمر)، كمر تا مفصل پا، ران (از لگن خاصره تا زانو)، ساق پا (از زانو تا مچ)، بازوها و ساعد. كف دستها و پاها نیز به صورت احجام ساده ای دیده می شوند.

نكته: در نظر داشته باشید كه فاصله شما از سوژه حداقل 5/2 الی 3 برابر طول سوژه باشد. اگر قصد طراحی از تمام قد مدل را دارید، فاصله ذكر شده را حفظ كنید و چنانچه می خواهید از سر تا بازو و آرنج مدل را ترسیم نمایید، فاصله شما 5/2 تا3 برابر طول سر تا آرنج مدل باشد.  

 

  بررسی تناسبات و حركت، با استفاده از خطوط محوری

در این شیوه، علاوه بر سر، سه موضع حركتی عمده وجود دارد، ستون فقرات، شانه ها و لگن خاصره، كه به صورت خط مشخص می شوند. توجه عمده طراح بر ستون فقرات و حالتی است كه این قسمت در حركات مختلف به خود می گیرد. جهت شانه ها از نظر مسیر حركت، با جهت لگن خاصره در ارتباط كامل هستند و این مسأله به خاطر حفظ تعادل بدن است. اكثر طراحان برای طراحی فرمهای ذهنی از این شیوه به عنوان ساختار اولیه استفاده می كنند و پس از اینكه از صحت حالت اصلی مطمئن شدند، به آن حجم می دهند آنچه در اینجا به آنان كمك می كند، تسلط بر همان تناسب اولیه (7 الی 8 برابر طول سر) است.  

 

  توجه به وضعیت اسكلتها و ماهیچه ها (شفاف بینی)

وقتی به عنوان طراح از فیگورهای عادی اطراف خود طراحی می كنید، باید قادر باشید وضعیت ماهیچه ها و استخوانهای داخلی بدن را به طور ذهنی بررسی نمایید. این امر تنها با مشاهده و تمرین مداوم صورت می گیرد. به عنوان قدم نخست، همیشه سعی كنید ستون فقرات اشخاص را مثل رشته زنجیری كه بر پیراهن دوخته شده و قابل مشاهده است، در نظر بگیرید. در این حالت، علاوه بر ترسیم صحیح فرمها، به حالت شانه و لگن خاصره كه اهمیت فراوانی دارد توجه كرده اید و طرح شما استحكام و استواری مورد نیاز را دارد. مورد دیگر آنكه وضعیت دنده ها را در حالت خم شدن به جلو یا پهلو در نظر خود مجسم كنید. شرط موفقیت در چنین مرحله ای، آشنا شدن كامل شما با وضعیت استخوان بندیهاست.

به این نكات توجه كنید:

ـــ ابتدا طرحی بسیار كم رنگ و ساده از فرم كلی سوژه ترسیم نمایید. این امر به شما كمك می كند تا در جایگزینی سوژه در كادر مشكلی به وجود نیاید. چنانچه نیمی از تنه یا پاها از كادر كاغذ بیرون بزند، نقصی برای كار به شمار می آید.

ـــ در مراحل اولیه طراحی، یعنی پس از ترسیم تناسبات، قدری از كار خود فاصله گرفته و آن را بررسی كنید و به رفع نواقص احتمالی بپردازید.

ـــ به تناسبات موجود در فضای منفی توجه كنید.

ـــ با استفاده از پهنای مداد یا گرافیت، تیرگیهای موجود در سوژه را به صورتی آزاد و پر جرأت ترسیم نمایید. پس از پایان كار ارزش خطی مناسبی در طرح به وجود آورید.

ـــ در طراحی فیگوراتیو، احتیاجی به ترسیم اعضای دقیق چهره مثل چشم و ابرو نیست. فرم انگشتان و كف دستها و پاها را هم به صورت كلی مشاهده كرده و حجمی بسیار ساده از آنها ترسیم كنید كه فقط تأكیدی بر تناسبات صحیح باشد. به خاطر داشته باشید كه حجم و فرم دستها قدری از حجم سر كوچكتر است و طول كف پا تقریباً هم اندازه با سر و بزرگتر از حجم دستها می باشد. هنگامی كه قصد طراحی از تعدادی فیگور در كنار هم را دارید، علاوه بر تناسبات هر فیگور، به هماهنگی حاكم بر همه آنها نیز توجه داشته باشید. وضعیت قرار گرفتن آنها در كنار هم، در نظر گرفتن سطح زمین، وضعیت و نسبت فضای منفی میان افراد و نهایتاً نور و سایه حكم بر فضا از نكاتی است كه باید به آنها توجه نمود. اشخاصی كه در عقب واقع شده اند باید كم رنگ و یا كوچك ترسیم شده و اشخاصی كه جلوتر هستند با وضوح بیشتر و در اندازه ای بزرگتر كشیده شوند. اسكیسهای جمعی تأثیر فراوانی بر طراحی شما می گذارند.