تبلیغات
هنر - تاریخ هنر ایران
چهارشنبه 9 دی 1388

تاریخ هنر ایران

   نوشته شده توسط: s j    

تاریخ هنر ایران

 

  خلاصه
فصل اول : هنر ایران پیش از اسلام

هنر مقوله ای است بسیار ارزشمند و مهم، تا حدی كه از زمان پیدایش و خلقت انسان، رگه ها و اثراتی از رشته های مختلف آن را می توان در تاریخ بدست آورد. هنر نتیجه زحمات انسانها در گذر زمان است و در نتیجه شناخت آن بسیار ضروری و مفید است توجه به تلاش و همت انسانها در بوجود آوردن آثار هنری و تشریح تغییرات و تكامل هنر در دوران مختلف ما را با رابطه بین زندگی و هنر و تحولاتی كه در اثر تغییرات زندگی انسانها در هنر بوجود می آید آشنا می سازد.

 

  هنر ایران به دو بخش تقسیم می شود :

هنر ایران پیش از اسلام (هنر ایران باستان) و هنر ایران پس از اسلام به طور كلی زمینه های مختلف این هنر عبارتند از :‌ پیكرسازی و برجسته كاری، سفالگری ، نقاشی ، فلزكاری ، خوشنویسی و تذهیب، تجلید ، قالیبافی و نساجی.
در فصل اول : هنرهایی چون پیكر سازی، سفالگری ، نقاشی ، فلزكاری، موزائیك سازی در دوران ایران باستان، هخامنشی ، اشكانی،‌ساسانی و ... بررسی می گردد.
در فصل دوم : سایر هنرها در دوران پادشاهان دیگر از جمله دوران سلجوقی، عهد مغول، عهد تیموری ، عهد صفویه، قاجاریه به اطلاع دانش آموزان می رسد.
مطالعه دقیق مطالب كتاب تاریخ هنر ایران یك هدف كلی را دنبال می كند و آن آشنایی دانش آموزان جوان با تاریخ هنر ارزشمند ایران از دوران باستانی تا قرن معاصر می باشد كه امید است در پایان توضیحات این مطالب، دستیابی به این هدف نائل آید.
 

 

  فصل اول : هنر ایران پیش از اسلام

1-1- كلیاتی درباره ی تمدن و هنر ایران باستان :
هنر ایران به دوره ای مربوط می شود كه پیش از تاریخ آغاز شده و تا قرن هفتم میلادی ادامه می یابد.
در بررسی هنر ایران باستان با مشكلات مختلفی از قبیل كمبود اسناد، در دسترس نبودن آثار بدست آمده و عدم توجه به كاوش و تحقیق كه از گذشته به ما رسیده روبرو هستیم.
هنر ایران باستان به دلایل مختلف مورد توجه بسیاری از محققین جهان بوده و هست. از دلایل بارز این توجه، پیدایش یكی از تمدنهای كهن جهان در این منطقه بوده است. در حدود پنج هزار سال قبل در جوار فلات ایران، دولتهای سومر آكو بابل و آشور در بین النهرین (بین دو رود دجله و فرات) بوجود آورند و سپس حدود سه هزار سال پیش در فلات ایران دولت عیدمیان ایجاد شد. پس از آن مهاجران آریایی با ایجاد دولت ماد و سپس هخامنشی ، حكومتهای عیلام و بین النهرین را از بین بردند. دولت هخامنشی نیز با حمله یونانیان به سرداری اسكندر از بین رفت و آنگاه دولت سلوكی و اشكانی به دنبال هم بوجود آمدند. پس از اشكانیان دولت ساسانی روی كار آمد كه با فتح ایران بوسیله اعراب مسلمان از بین رفت.
از دلایل دیگر توجه محققین به هنر ایران باستان این است كه دولتهای قدرتمند ایرانی در عهد باستان با استفاده از قدرت خود هنرمندان كشورهای مختلف را به خدمت گرفته و با در اختیار گذاشتن امكانات بیشتر ، رشته های مختلف هنری را از رشد قابل توجهی می ساختند.
 

این تغییر و تحول و رشد فرهنگ شهرنشینی از طرفی باعث بوجود آمدن آثار هنری برتر شده و عناصر پیش برنده فرهنگی مثل خط و غیره نیز بوجود آورده است. فرهنگ ساكنان اولیه فلات ایران یعنی مردمی كه در سیلك (تصویر زیر) (تپه ای نزدیك شهر كاشان) شوش و دیگر نوای ایران زندگی می كردند و نیز از رشد و پیشرفت تمدن بین النهرین تأثیر گرفته و بهره زیادی برده است.  

این مردم هم همانند مردم بین النهرین شهر نشین شدند. دانستن این نكته ضروری است كه هر قومی كه به تمدن و ثبات دست یافت، قادر به ایجاد آثار برتری نسبت به گذشته خود شده است.
در تمدنی ابداع هنری صورت می گیرد كه احساس كمبود و نیاز به رفع این كمبود از جانب هنرمند و جامعه او صورت پذیرد. در یك بررسی اجمالی مشاهده می شود اقدامی كه با فرهنگ شهرنشینی آشنایی نداشتند وقتی در شهرها ساكن می شدند بنا بر احتیاج و برای حفظ موقعیت خود، فرهنگ مردم شهرنشین را می آموختند. همین مسئله باعث می شد شیوه های ابداع آثار هنری آنها نیز از گذشته برتر شود.